W siedzibie Krajowej Izba Lekarsko-Weterynaryjnej odbyło się wspólne posiedzenie Komisji KRL-W ds. Lekarzy Weterynarii Wolnej Praktyki i Farmacji oraz ds. Urzędowych Lekarzy Weterynarii, poświęcone problemowi tzw. korporatyzacji usług lekarsko-weterynaryjnych, czyli systematycznego przejmowania zakładów leczniczych dla zwierząt przez duże grupy kapitałowe.
Kontekst europejski – głosy z Limassol
Połączone komisje zapoznały się z problematyką korporatyzacji, która była jednym z kluczowych tematów Generalnego Posiedzenia Europejskiej Federacji Lekarzy Weterynarii, odbywającego się w dniach 13–15 listopada 2025 roku w Limassol na Cyprze. Przedstawiciele samorządów lekarzy weterynarii z Holandii, Wielkiej Brytanii, Szwecji, Niemiec i Belgii wskazali na nasilające się negatywne skutki postępującej koncentracji własnościowej na rynku usług weterynaryjnych. Do najpoważniejszych problemów zidentyfikowanych przez delegatów należą:
- wzrost cen usług weterynaryjnych o 40–60% przy jednoczesnym drastycznym spadku wynagrodzeń lekarzy weterynarii;
- monopolizacja rynku i zanik jego konkurencyjności;
- ograniczenie lekarzom weterynarii pracującym w zakładach leczniczych stanowiących własność grup kapitałowych przynależnej zawodowi zaufania publicznego swobody wyboru działań diagnostycznych i terapeutycznych – na rzecz drogich procedur skutkujących nadmiernym i nieuzasadnionym stosowaniem produktów leczniczych weterynaryjnych, co oznacza faktyczne stawianie maksymalizacji zysku ponad zasady etyki zawodowej;
- spadek dostępności usług weterynaryjnych wskutek likwidacji – z przyczyn ekonomicznych – małych zakładów leczniczych dla zwierząt prowadzonych przez lekarzy weterynarii.
Regulacje prawne w Europie – przykłady dobrych rozwiązań
Równocześnie przedstawiciele samorządów lekarzy weterynarii z m.in. Austrii, Słowenii, Czech, Węgier i Bawarii poinformowali o wprowadzeniu w ich krajach regulacji ustawowych, których celem jest ograniczenie przejmowania rynku usług weterynaryjnych przez grupy kapitałowe. W większości przypadków regulacje te polegają na nałożeniu obowiązku posiadania przez lekarzy weterynarii co najmniej 51% udziałów w każdym zakładzie leczniczym dla zwierząt. Rozwiązanie to ma zapewnić, że decyzje dotyczące leczenia zwierząt pozostają w gestii osób wykonujących zawód zaufania publicznego, a nie podmiotów kierujących się wyłącznie rachunkiem ekonomicznym.
Złożoność problemu
Komisje dostrzegają KRL-W podczas posiedzenia dostrzegły wielowymiarowy charakter opisanego zjawiska. Samorząd nie może ignorować faktu, że przejmowanie zakładów leczniczych przez grupy kapitałowe jest procesem realnym, zachodzącym m.in. dlatego, że sami lekarze weterynarii – właściciele zakładów – decydują się na ich sprzedaż korporacjom. Decyzje te mają zazwyczaj podłoże ekonomiczne lub osobiste i są wyrazem korzystania z prawa własności.
Jednocześnie samorząd jest świadomy, że wprowadzenie zasady obligatoryjnego posiadania przez lekarzy weterynarii minimum 51% udziałów w każdym zakładzie leczniczym dla zwierząt stanowiłoby pewne ograniczenie prawa własności. Kwestia ta wymaga zatem pogłębionej analizy prawnej, ekonomicznej i etycznej, a przede wszystkim – poznania opinii środowiska lekarzy weterynarii wolnej praktyki.
Ankieta środowiskowa – głos lekarzy wolnej praktyki
Mając na względzie powagę opisanych zjawisk oraz konieczność respektowania prawa własności i autonomii zawodowej, obie komisje podjęły decyzję o przeprowadzeniu ankiety skierowanej do lekarzy weterynarii wolnej praktyki. Jedno z kluczowych pytań ankiety dotyczyć będzie zasadności wprowadzenia ustawowego wymogu posiadania przez lekarzy weterynarii co najmniej 51% udziałów w każdym zakładzie leczniczym dla zwierząt.
Wyniki ankiety posłużą jako podstawa do sformułowania oficjalnego stanowiska samorządu oraz ewentualnych wniosków legislacyjnych kierowanych do właściwych organów państwa. Krajowa Izba Lekarsko-Weterynaryjna zaprasza wszystkich lekarzy weterynarii wolnej praktyki do aktywnego udziału w konsultacjach.
