W Zgromadzeniu Ogólnym Weterynaryjnej Grupy Wyszehradzkiej (VV4+), połączonym z Cross-Regional Veterinary Cooperation Summit realizowanym w ramach Funduszu Wyszehradzkiego, wzięła udział delegacja Krajowej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej w składzie: Prezes KRL-W Marek Mastalerek, Wiceprezes KRL-W Marek Kubica, Skarbnik KRL-W Monika Toborek oraz członek KRL-W prof. Krzysztof Anusz.
Niedobór lekarzy weterynarii na obszarach wiejskich – kluczowy temat obrad
Jednym z najważniejszych zagadnień poruszonych podczas szczytu był narastający kryzys dostępności weterynaryjnej opieki dla zwierząt gospodarskich na obszarach wiejskich. Reprezentanci 16 krajów stowarzyszonych w VV4+ przyjęli jednogłośnie stanowisko „Bringing back rural veterinarians”, nawiązując do rezolucji Parlamentu Europejskiego z 30 kwietnia 2026 r., która wprost stwierdza, że „UE boryka się z krytycznym niedoborem lekarzy weterynarii specjalizujących się w leczeniu zwierząt gospodarskich„.
Podczas gdy medycyna weterynaryjna małych zwierząt w dużych aglomeracjach gwałtownie się rozwinęła, liczba lekarzy weterynarii specjalizujących się w leczeniu zwierząt hodowlanych znacząco spadła. W niektórych krajach ubytek ten sięga 90% od lat 40. XX wieku. Wynika to z trudnych warunków pracy na wsi: długich dyżurów, wysiłku fizycznego, ryzyka urazów przy obsłudze zwierząt, wyjazdów w nagłych przypadkach oraz wysokich kosztów leczenia w skomplikowanych przypadkach, które nierzadko przekraczają możliwości finansowe rolników.
Kraje grupy wezwały rządy państw członkowskich oraz Komisję Europejską do opracowania i wdrożenia systemowych rozwiązań na rzecz przywrócenia dostępności usług weterynaryjnych na terenach wiejskich. Podkreślono, że problem ten bezpośrednio zagraża wymianie pokoleniowej w rolnictwie. Nowi rolnicy potrzebują bowiem dostępnej opieki weterynaryjnej, aby chronić swoje inwestycje i zachować rentowność gospodarstw.
Przykładowe rozwiązania wdrożone w państwach UE
W toku dyskusji omówiono konkretne mechanizmy funkcjonujące w wybranych krajach UE:
- umorzenie długów studenckich dla absolwentów podejmujących pracę na obszarach deficytowych na określoną liczbę lat (m.in. Niemcy):
- dofinansowanie relokacji i zakładania praktyki wiejskiej dla lekarzy osiedlających się na terenach o niedoborze usług weterynaryjnych.
- specjalistyczne ścieżki edukacyjne przygotowujące studentów do realiów praktyki terenowej: długich dojazdów, pracy w nagłych przypadkach i prowadzenia własnej działalności.
- godziwe wynagrodzenie za wizytę stanu zdrowia – postulowana stawka ok. 150 EUR/h, dopłaty za dyżury nocne oraz atrakcyjne stawki za czynności urzędowe.
- zintegrowana polityka wiejska – łączenie wsparcia weterynaryjnego z inwestycjami w mieszkalnictwo i infrastrukturę, by obszary wiejskie stały się atrakcyjnym miejscem do życia i pracy.
Model austriacki – przykład skutecznych rozwiązań systemowych
Prezydentka Austriackiego Krajowego Związku Lekarzy Weterynarii Andrea Leutgöb-Ozlberger omówiła organizację i finansowanie czynności urzędowych wykonywanych przez lekarzy weterynarii.
W Austrii, po reformie z 2024 roku, w ramach czynności urzędowych, w każdym dystrykcie ustanowione są w porze wolnej od pracy dyżurujące zakłady lecznicze, świadczące usługi na rzecz zwierząt towarzyszących oraz gospodarskich za dopłatą, współfinansowaną z funduszy federalnych oraz landowych.
Obowiązujące stawki dopłat:
- zwierzęta towarzyszące – dyżur w nocy w dni powszednie: 200 EUR; weekend (sob. 12:00 – pon. 7:00) – 500 EUR
- zwierzęta gospodarskie – 800 EUR za dyżur (1–2 zakłady na powiat)
- praktyki dla koni – dopłata za weekend: 800 EUR
Model austriacki dowodzi, że właściwie skonstruowany system finansowania dyżurów jest realnym i skutecznym narzędziem utrzymania dostępności weterynaryjnej opieki urzędowej.
Sukces lobbingu w sprawie Rozporządzenia o produktach leczniczych weterynaryjnych
Ważnym punktem obrad była prezentacja Wiceprezesa KRL-W Marka Kubicy dotycząca wyników działań lobbingowych Grupy VV4+ i FVE w sprawie modyfikacji Rozporządzenia o produktach leczniczych weterynaryjnych (UE) nr 2019/6.
Grupa z zadowoleniem odnotowała, że 24 kwietnia 2026 r. Komisja Europejska odniosła się do wyrażonego w ubiegłorocznym stanowisku Grupy („Need for veterinarians to retain efficiency and flexibility in treatment”) postulatu dotyczącego wzajemnego oddziaływania między art. 106 ust. 1 a art. 112–114 rozporządzenia, regulującymi tzw. stosowanie kaskadowe – w kontekście modyfikacji dawki i czasu stosowania wskazanego w Charakterystyce Produktu Leczniczego (SPC). Komisja przyjęła właściwą, opartą na podejściu naukowym i praktycznym interpretację przepisów, która zapewni lekarzom weterynarii niezbędną jasność i pewność prawną w prawidłowym stosowaniu produktów leczniczych weterynaryjnych.
To wymierne osiągnięcie wielomiesięcznych wspólnych działań grupy VV4+ i FVE na forum europejskim.
Marek Kubica ponownie Rzecznikiem VV4+
Podczas obrad Zgromadzenia Ogólnego Marek Kubica, Wiceprezes KRL-W, został jednogłośnie wybrany Rzecznikiem (Spokesmenem) Grupy VV4+ na kolejne 3 lata. Jest to wyraz uznania dla jego dotychczasowego zaangażowania i skuteczności w reprezentowaniu interesów środowiska weterynaryjnego na arenie europejskiej. Serdecznie gratulujemy!
